Over het doel van de Vrijmetselarij
Over symbolen en rituelen
Over de organisatievorm
Over praktische zaken
Wat is Vrijmetselarij?
In feite is Vrijmetselarij een methode om de persoonlijke geestelijke
ontwikkeling en ethiek te bevorderen. Kenmerkend daarbij is het gebruik
van symbolen en ritualen en het feit dat men dat in de vorm van een
genootschap samen met anderen doet. De frequentie van samenkomsten is
relatief hoog (in principe wekelijks).
De Vrijmetselaar treft in
zijn Loge een bonte verzameling van individuen aan. Uit alle geledingen
van de maatschappij en met een uiteenlopende levensbeschouwelijke
achtergrond.
Wat zij gemeen hebben is een open oog en oor voor de
opvattingen en anderen, een hoge mate van tolerantie ten opzichte van
andersdenkenden en de wens om als mens te groeien. Naast de
persoonlijke ontwikkeling wordt daarbij een positieve bijdrage aan de
maatschappij te kunnen leveren als belangrijk ervaren.
Past de Vrijmetselarij nog wel in deze tijd?
Van oudsher heeft de mens een behoefte aan spiritualiteit ervaren. In de
huidige tijd, waar de secularisatie wellicht haar hoogtepunt heeft
bereikt, biedt de Vrijmetselarij voor ieder wel denkend mens zonder
dogma‘s een potentieel belangrijke methode om aan de eigen behoefte aan
spiritualiteit op een persoonlijke wijze invulling te geven. Daarbij
staat de Vrijmetselarij niet los van de maatschappij, maar maakt daar
uitdrukkelijk deel van uit. Zonder zweverig te worden en met groot
respect voor de individuele vrijheid wordt ieder individu op een heel
effectieve wijze door de bijeenkomsten tot ontwikkeling uitgenodigd.
Wat houdt de geestelijke ontplooiing eigenlijk in?
De mens kan met zijn rede veel inzichten en kennis verwerven. Maar een
belangrijk deel wordt daarnaast gevormd door processen die zich op een
meer onbewust of intuïtief niveau afspelen. Kenmerkend voor de
Vrijmetselarij is de gedachte dat iedere mens een deel van kennis en
spiritueel inzicht reeds in zich heeft, maar dat niet op een bewust
niveau ervaart.
Door kennis te nemen van inzichten van anderen (in “comparities”) en het met gebruikmaking van “symbolen” meebeleven van “ritualen”, wordt onbewuste eigen kennis naar een bewust niveau gebracht. Daardoor kan de Vrijmetselaar zich op een persoonlijke wijze en naar persoonlijke behoefte geestelijk ontwikkelen.
Wat is "persoonlijke invulling in gezamenlijke arbeid" precies?
Studie over een veelheid aan onderwerpen die op persoonlijk initiatief, maar
vaak ook geïnspireerd door mede-Vrijmetselaars, plaatsvinden, geven een
invulling die bij de persoon past. De Vrijmetselarij bezit geen dogma’s
of leerstellingen en geeft de volle ruimte aan de persoonlijke behoefte
tot ontwikkeling. Daarnaast zijn er georganiseerde bijeenkomsten (de
“comparities” en de “Open Loge”), waarin groepsverband wordt
“gearbeid”. De rijkdom van het aanbod is als een rijk gevulde
fruitmand, waar eenieder datgene van kan nuttigen dat op dat moment
voor hem het meest appetijtelijk is.
Door in gezamenlijkheid te werken wordt de fruitmand nog meer gekleurd en wordt de geur versterkt. Iedereen neemt aan deze arbeid deel, hetzij actief, hetzij passief. Loge Noorderkroon organiseert regelmatig een avond voor belangstellenden, waarbij belangstellenden zich over de Vrijmetselarij kunnen informeren.
Wie is een vrijmetselaar?
Formeel gesproken is men een Vrijmetselaar als men is opgenomen in een “Loge”
en als zodanig is “ingewijd”. Ondanks de veelheid aan verschillen
tussen de individuele leden, spreekt ieder lid het volgende aan: “De
vrijmetselaar zoekt op wat mensen verbindt en tracht weg te nemen wat
hen verdeelt, opdat het ideaal van een allen verbindende broederschap
gestalte kan krijgen. Daarbij aanvaardt hij een persoonlijke
verantwoordelijkheid ten opzichte van de wereld, die hij ziet als een
te voltooien bouwwerk waarvan iedere mens een levende bouwsteen is. Hij
verricht die arbeid in het licht van een hoog beginsel. De
vrijmetselaar erkent de hoge waarde van de
menselijke persoonlijkheid,
de gelijkwaardigheid van alle mensen, ieders recht om zelfstandig te
zoeken naar waarheid en ieders verantwoordelijkheid voor zijn doen en
laten”. Het is een deel van lid 1 van Artikel 1 van de “Ordegrondwet”.
Het spreekt voor zich dat de Vrijmetselarij met dit zeer liberale
gedachtegoed een gevaar kan vormen voor andersdenkenden met dogma’s en
voorschriften die de persoonlijke vrijheid aan banden willen leggen.
Waarom zoeken naar zingeving van het bestaan?
Veel mensen bekruipt bij het waarnemen van een heldere nachtelijke hemel het
gevoel dat er meer moet zijn dan een materieel bestaan. Leerstellingen
van religies en Kerkgenootschappen kunnen aan dit besef niet voor
iedereen en altijd voldoende inhoud geven. De drang om meer inzicht in
de zingeving van het menselijk bestaan te kunnen verwerven is de
belangrijkste drijfveer voor iedere Vrijmetselaar om zich als
“kandidaat” aan te melden. En deze invulling vindt vervolgens ook
daadwerkelijk plaats.
Hoe wordt spiritualiteit en bewustzijn ontwikkeld?
De bijeenkomsten dragen bij in de algemene ontwikkeling met betrekking tot
allerlei geestelijke stromingen en spirituele inzichten. Deze kennis
kan al inspirerend werken en tot eigen nader onderzoek aanzetten.
Door de gedachtewisselingen en met name door het opvoeren van “ritualen” wordt men betrokken bij processen waarbij onbewuste kennis voor een deel naar een bewust niveau gebracht worden. Dit noemen we gewoonlijk “tot inzicht komen”. Deze methode blijkt al 250 jaar zeer effectief te zijn, zonder daarbij aan de individuele vrijheid ook maar enig afbreuk te doen.
Kan ik mijn eigen identiteit behouden?
Respect voor de mening van anderen is een zeer belangrijk goed voor iedere
Vrijmetselaar. Mede daardoor is het behoud van de eigen identiteit
gewaarborgd. Men bevindt zich desalniettemin in een zeer inspirerende
en bevruchtende omgeving.
Wat betekenen "Loge", "werkplaats", "tempel en voorhof" en wat is een "comparitie"?
Een Loge is een plaatselijke (of regionale) vereniging, die is aangesloten
bij de nationale organisatie. Veel van de gebruiken en symbolen stammen
van het middeleeuwse gilde van de kathedralenbouwers af.
De ruimte
waarin men samenkomt noemt men dan ook de werkplaats (de Engelsen
noemden dat destijds een “lodge”, vandaar het woord Loge). Deze heeft
gewoonlijk twee afzonderlijke ruimtes, die in analogie met de tempel
van Salomo (als voorloper van de kathedralen) over een voorhof en een
tempel beschikken.
Tijdens een avond voor belangstellenden kunnen belangstellenden zich
niet alleen over de Vrijmetselarij informeren, maar ook de ruimtes
waarin gewerkt wordt bezoeken. In de voorhof vinden een aantal soorten
bijeenkomsten plaats:
Ledenvergaderingen, zoals bij elke andere
vereniging;
“Comparities”, bij deze bijeenkomsten houdt een
Vrijmetselaar over een door hem gekozen thema een voordracht, die
daarna gezamenlijk bediscussieerd wordt (comparer = vergelijken;
meningen worden uitgewisseld). De thema‘s vermijden uitdrukkelijk
godsdienstige en politieke twistgesprekken.;
“Broedermaal”,na afloop van een “Open Loge” vindt een gezamenlijke maaltijd plaats. Dit wordt
Broedermaal genoemd.
De voorhof is een gewone ruimte, waarin tafels
aaneengesloten in de vorm van een carré zijn opgesteld. Het Bestuur zit
daarbij aan het hoofd van de tafel. Op de beide benen zitten de leden.
De bijeenkomsten verlopen volgens regels, die bijdragen aan een
gedisciplineerd verloop van de gedachtewisseling. De tempel is
gereserveerd voor bijeenkomsten in “Open Loge”. Deze zeer functionele
ruimte is voor het opvoeren van rituelen ingericht en draagt enige
kenmerken die van de tempel van Salomo (uiteindelijk in het jaar 70
A.D. verwoest)
overgenomen zijn.
Vrijwel alle door de Vrijmetselarij
gehanteerde symbolen kan men er aantreffen. Zij komen voort uit de
Bouwsymboliek, de Lichtsymboliek en kosmische symboliek. Daarnaast
wordt tijdens een rituaal muziek ten gehore gebracht en de kracht van
Stilte ervaren.
Waarin onderscheidt de Vrijmetselarij zich van andere organisaties en stromingen?
Alhoewel het samen met anderen en door een geheel eigen werkwijze werken aan
jezelf, het tot ontwikkeling laten komen van de eigen kern, specifiek
voor de Vrijmetselarij is, draagt het ook een aantal kenmerken die
lijken op spirituele organisaties, het humanisme en sociëteiten als
Lions en Rotary. Vanzelfsprekend kent de Vrijmetselarij ook de
kenmerken van een succesvolle mannengemeenschap, waaronder het
sociëteitsgevoel. Helaas bestaat nog in brede kring de argwaan, dat de
Vrijmetselarij een soort sekte is, die een geheime esoterische leer of
leerstellingen bezit.
Als de Vrijmetselarij geen religie is, wat is het dan wel?
De Vrijmetselarij is in essentie een methode. Een methode die ervan
uitgaat dat ieder mens door het beoefenen van de “Koninklijke Kunst”
(de gebruikmaking van symbolen en het gezamenlijk opvoeren van
rituelen) in staat is om de eigen kern beter te leren kennen en
daardoor, beter in balans met de zin van of in het Leven, in staat is
zichzelf en de maatschappij waardevoller te maken. Het ritueel lijkt op
een abel spel dat in geborgenheid wordt opgevoerd, waardoor de
mogelijkheid tot bezinning ontstaat.
Maar de Vrijmetselarij kent geen leerstellingen en zeker geen dogma‘s. Zij staat dan ook open voor al
dan niet actieve aanhangers van de Christelijke Kerken, Boeddhisme,
Hindoeïsme, Islam, Jodendom en alle andere geloofsovertuigingen, mits
deze mannen zich volledig openstellen voor andere dan de eigen
leerstellingen en respect voor de mening van anderen tonen. Ook niet
gelovigen kunnen lid worden van de Vrijmetselarij.
Fanatisme laat zich echter op geen enkele wijze met de Vrijmetselarij verenigen. Net als bij
religies concentreert de Vrijmetselarij zich in haar kern op de
persoonlijke ontwikkeling van het individu. De laatste decennia groeien
in het Westen allerlei spirituele centra als paddestoelen uit de grond,
omdat de mens er zich in brede kring van bewust wordt dat er meer is
tussen hemel en aarde dan materiële genoegens en bezit en daardoor
indringend op zoek is naar spiritualiteit. De Vrijmetselarij biedt een
al 250 jaar beproefde methode om in die behoefte te voorzien.
Kan iedereen lid worden?
Uit het voorgaande mag blijken dat het lidmaatschap voor iedere “vrij man
van goede naam” open staat. Men wordt echter niet gevraagd om lid te
worden: het initiatief dient van de geïnteresseerde zelf uit te gaan.
Diegenen die geen enkele binding met symbolen ervaren, zullen er echter
minder hun voordeel mee kunnen doen. Anders dan wel eens gedacht wordt
is het ook geen elitaire mannenclub. De leden komen uit alle geledingen
van de maatschappij en er is geen relatie met de maatschappelijke of
intellectuele status.
Omdat het een mannengenootschap is heerst er
naast de spirituele en maatschappelijke oriëntering ook een sfeer zoals
die bijvoorbeeld bij de Rotary en Lions kan worden aangetroffen. Deze
laatste organisaties vervullen echter een belangrijke functie in het
versterken van de eigen maatschappelijke positie.
Het gedachtegoed van de Vrijmetselarij kan deels goed met dat van het humanisme vergeleken worden. Maar bij deze stroming ontbreekt het kenmerkende van de methode van de Vrijmetselarij en de spirituele aandacht.
Hoe is de Vrijmetselarij begonnen?
Veel van het gedachtegoed van de Vrijmetselarij komt overeen met mystieke
kennis die van allerlei culturen door de tijden heen bekend is. Voor
speculanten is dat een reden het begin van de Vrijmetselarij naar zeer
vroege tijden te verleggen. Er is echter voldoende reden om te stellen
dat het ontstaan in de eerste helft van de achttiende eeuw heeft
plaatsgevonden, toen een viertal Londense loges zich in 1717 tot een
Grootloge verenigden. 
Binnen enige tientallen jaren verspreidde de
Vrijmetselarij zich daarna over de gehele wereld. De kathedralenbouwers
bezaten veel kennis omtrent bouwkunde en geometrie, maar verstonden ook
het ambacht om gedachten en leringen in materiele vorm vast te leggen.
Toen de financiële situatie van het Gilde door de dramatische afname
van het aantal te bouwen kathedralen en de pensioenverplichtingen naar
weduwen van bouwers toenamen en tot grote problemen ging leiden heeft
dat Gilde zich geopend en welgestelden tot haar kring toegelaten. Men
noemt dit wel de overgang naar de speculatieve Vrijmetselarij. Daarbij
werden aan gereedschap en de bouw betekenissen toegekend, die
uiteindelijk tot ritualen konden leiden die niets meer met fysieke bouw
van doen hebben.
Er bestaat een (deeltijd) Leerstoel (Prof. Ton van de
Sande, die zelf geen Vrijmetselaar is) over de geschiedenis, de
betekenis en de kenmerken van de Vrijmetselarij. De colleges staan voor
iedere ingeschreven student open. Hij is ondermeer auteur van het zeer
informatieve boek “Vrijmetselarij in de Lage Landen”, Walburg Pers
(1995). Bovendien bestaat er een veelheid aan boeken over deze
onderwerpen en is wel in elke bibliotheek literatuur te vinden.
Vanzelfsprekend is ook veel informatie op de website te vinden.
Heeft de Vrijmetselarij geheimen?
De Vrijmetselarij is een besloten genootschap met een beperkt aantal
geheimen. Zo worden de teksten van rituelen alleen aan leden bekend
gemaakt. Het effect van een inwijding zou vrijwel geheel weggenomen
zijn als de kandidaat al precies wist wat er te gebeuren staat. In het
verleden zijn Vrijmetselaren vaak vervolgd (in ons land b.v. tijdens de
Duitse bezetting) en zijn samenkomsten verboden. De nadruk op de eigen
verantwoordelijkheid en keuzevrijheid staat op gespannen voet met een
regime (of dat nu wereldlijk ofwel kerkelijk is), dat geen ruimte biedt
aan persoonlijke interpretatie en handeling. Iets dat verboden wordt
krijgt al vaak iets geheimzinnigs.
Mogelijk hangt er ook een waas van
geheimzinnigheid om de Vrijmetselarij door het gebruik van symbolen
(dat mogelijk een associatie met magie oproept) en de gebruikmaking van
het gedachtegoed uit het oude China, India en Egypte en meer recent het
door de Kerk sterk vervolgde Gnosticisme dat in de eerste eeuwen van
onze jaartelling een belangrijk stempel op het Christendom had gedrukt.
Met dit gedachtegoed wordt de zoekende mens binnen de Vrijmetselarij op
subtiele wijze geconfronteerd en voor velen is dat een wat minder
bekend terrein en alleen al daardoor geheimzinnig. Degenen die
verwachten een leerschool in de mystiek te doorlopen, komen bedrogen
uit. Bij een goed uitgevoerde plechtige bijeenkomst, waar iedereen
passief dan wel actief aan deelneemt, kan het echter goed zijn dat de
deelnemer een mystieke ervaring heeft.
Maar deze is dan steeds van persoonlijke aard. De Vrijmetselarij is in zoverre als esoterisch te beschouwen, dat haar stelsel van gebruiken en symbolen met een specifieke inhoud aan lang bestaande ideeën gekoppeld worden en daardoor een geladenheid meekrijgen, die voor buitenstaanders moeilijk te doorgronden is. Dat eeuwenoude gedachtegoed wordt door training en inwijding toegankelijker; dat zou men esoterisch kunnen noemen.
Over symbolen en rituelen
Wat betekenen passer en winkelhaak?
In rouwadvertenties, op sommige gebouwen en op andere plaatsen komt men
het symbool van een geopende passer met daaroverheen een winkelhaak
tegen. Dit symbool legt zowel een verband met de Bouwsymboliek als met
de geometrie en wordt naar buiten toe als ons logo gehanteerd. Alleen
al over dit symbool is een zinnig boek te schrijven. Het kan met het
gehele essentiële gedachtegoed van de Vrijmetselarij verbonden worden
en neemt daardoor een belangrijke plaats in.
Wat is de betekenis van de symbolen en de rituelen?
Het verschil tussen een pictogram en een symbool is het feit dat een
symbool niet alleen een figuur als zodanig is, maar ook een geheel
eigen werking bezit. Bepaalde symbolen komen in vrijwel alle culturen
door alle tijden heen voor en hebben een eigen zeggingskracht.
Voorbeelden daarvan zijn een cirkel en een kruis. Op de een of andere
manier zijn deze figuren voor alle mensen belangrijker dan andere.
Voor
de Vrijmetselaar maken de gehanteerde symbolen het onzegbare zegbaar,
het onhoorbare hoorbaar en het onzichtbare zichtbaar. Men kan ook
zeggen dat de symbolen door hun werking onbewuste kennis en inzichten
naar een bewust niveau transformeren. Deze symbolen worden in een
rituaal verwerkt. Dat is de tekst en de vastlegging van het verloop van
een plechtige bijeenkomst.
Naast de tekst zijn ook handelingen en het
gebruik van muziek en volledige stilte ingrediënten waarmee deze
plechtigheden door de jaren heen indrukwekkend blijven. Bij de
uitvoering van een ritueel is iedereen ook plechtig in zwart met wit
gekleed. Een bijkomend effect is, dat er geen onderscheid in rangen en
standen meer zichtbaar is.
Door het zwart en wit wordt de dualiteit van
het wereldlijke Zijn bevestigd. In een ritueel zijn vaak meerdere lagen
ingebouwd, waardoor de zich ontwikkelende mens steeds nieuwe inzichten
krijgt aangereikt. Daardoor blijft deelname aan een ritueel ook na
tientallen jaren verfrissend en soms ook verrassend. Het ritueel
vertelt een verhaal dat op een persoonlijke manier betekenis krijgt.
Het gebruik van symbolen en rituelen is zo oud als de mensheid en komt
in allerlei culturen voor. Binnen de Vrijmetselarij wordt het
doelbewust gehanteerd om het proces van verdere bewustwording te
stimuleren, zonder de persoonlijke vrijheid te beknotten. Het is als
het aanbieden van een fruitmand, waaruit een ieder datgene kan kiezen
dat hem op dat moment het meest bekoort.
Wat houdt het "drie graden stelsel" in?
Naar analogie van het oorspronkelijke Gildestelsel van de
kathedralenbouwers, hanteert de Vrijmetselarij het stelsel van
Leerling, Gezel en Meester. Voor een inwijding van een kandidaat in de
Vrijmetselarij bestaat een inwijdingsritueel. Daardoor wordt deze tot
Leerling aangenomen. Na enige tijd wordt de Leerling met een ander
ritueel bevorderd tot Gezel en nog weer later door weer een ander
ritueel verheven tot Meester. Zo zijn er nog een paar speciale
gelegenheden (onder meer bij de zonnewende) waar een specifiek ritueel
uitgevoerd wordt.
In de drie graden worden verschillende accenten gelegd. Zo heeft de Leerling tot taak vooral aan zichzelf te werken. Zichzelf te leren kennen en te accepteren. De Gezel ontwikkelt inzicht omtrent zijn persoon en zijn handelingen in relatie tot de maatschappij waarin hij leeft en de Meester neemt de ontwikkeling van zijn gehele handel en wandel als mens ten dienste van de essentiële waarden van het leven tot doelstelling. Het mag duidelijk zijn dat deze verheven idealen niet steeds gerealiseerd worden, maar het streven daarnaar wordt door de Vrijmetselaar serieus genomen.
Binnen de Vrijmetselarij bestaan ook nog andere graden, die op specifieke, vaak christelijk georiënteerde, aspecten de nadruk leggen. In een stelsel van 32 graden, “de Schotse ritus” worden er een aantal beoefend. Zo wordt er onder meer gerefereerd aan de Rozenkruisers en de Tempelieren. De drie eerder genoemde graden dekken echter het totaal van het kenbare af en vormen als zodanig een afdoend en compleet stelsel.
Hoe verloopt een inwijding?
De inwijding van kandidaat tot Leerling is een gebeurtenis, waarbij door
gebruik van symbolen en een vast en voorgeschreven ritueel kennis over
gebruiken en universele gedachten binnen de Vrijmetselarij worden
overgebracht. Daarbij zijn gewoonlijk alle leden aanwezig. Met de
inwijding van een kandidaat tot Leerling Vrijmetselaar, wordt deze
opgenomen in het verband en verbond van alle Vrijmetselaren, die de
Broederschap genoemd wordt. Deze benaming geeft zowel de onderlinge
gelijkheid als de onderlinge verbondenheid aan. Men deelt iets
gemeenschappelijks. Iets dat als waardevol wordt ervaren en de
geladenheid van een woord als Broederschap rechtvaardigt.
In principe gaat men dit verbond voor het leven aan, maar mocht men behoefte voelen om het lidmaatschap te beëindigen, dan zal geen strobreed in de weg gelegd worden. Tijdens de inwijding wordt de kandidaat met een aantal aspecten van hemzelf als individu geconfronteerd en daarnaast aangezet tot overdenking van de zingeving van dit aardse bestaan en zijn rol en plaats daarin.
Over de organisatievorm
Wat voor vereniging is een Loge?
De Vrijmetselarij is georganiseerd als verenigingen met een overkoepelende
organisatie. De lokale verenigingen worden Loges genoemd (zie 1 c). Zij
staan uiteraard bij de Kamer van Koophandel ingeschreven en hebben een
democratisch gekozen Bestuur, een Huishoudelijk Reglement e.d. en
onderscheiden zich daarin dan ook niet van andere verenigingen.
Afgezien van afspraken die op internationaal en landelijk niveau
gemaakt zijn (zoals het gebruik van symbolen en ritualen) hebben de
Loges een ruime mate van vrijheid en kunnen zij onderling dan ook
enigszins van elkaar verschillen. In Nederland is in vrijwel elke
grotere stad wel een Loge te vinden (of meerdere, zoals in Den Haag,
Amsterdam, Rotterdam en Utrecht) en er zijn ook Nederlandse Loges in
b.v. Frankrijk, Spanje, Zuid-Afrika, Suriname en de Nederlandse
Antillen. De Vrijmetselaar is op grond van zijn lidmaatschap daarnaast
welkom in alle Loges over de gehele wereld.
Wat is een Grootloge?
In Nederland bestaan er een tweetal grootmachten. Verreweg de grootste
daarvan is de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der
Nederlanden. Dit is een reguliere organisatie, omdat deze door de
Engelse Grand Lodge is erkend. Op grond van deze erkenning heeft het
Hoofdbestuur de bevoegdheid en verantwoordelijkheid de nationale
organisatie te besturen. Afgevaardigden van alle Nederlandse Loges, die
op democratische wijze over het te voeren beleid, de begroting, e.d.
beslissen, komen jaarlijks bijeen.
Deze Algemene Vergadering wordt het Groot Oosten genoemd. Zij wordt voorgezeten door het Hoofdbestuur, dat als belangrijke taak de externe vertegenwoordiging van Nederland heeft en daarnaast toeziet op handhaving van het erfgoed. Zij verstrekt ook de officiële erkenning van nieuwe organisaties (door uitvaardiging van een zogenaamde constitutiebrief) en verzorgt de centrale registratie van alle Nederlandse Vrijmetselaren. Ook beheert zij een grote bibliotheek en vallen een aantal organisaties, fondsen en commissies onder haar verantwoordelijkheid. Daarnaast bestaat nog de grootmacht Nederlandse Federatie van de Internationale Orde der Gemengde Vrijmetselarij “Le Droit Humain”. Hiervan kunnen zowel mannen als vrouwen lid worden. Afsplitsingen zijn bovendien nog kleine groeperingen zoals het “Nederlands Verbond van Vrijmetselaren” en het “Nederlands Genootschap voor de Gemengde Vrijmetselarij”. Er is ook een genootschap voor vrouwen, die zich in de geest verwant voelen met de Vrijmetselarij: de Orde van Weefsters "Vita Feminea Textura".
Waarom alleen voor mannen toegankelijk?
Het feit dat de Vrijmetselarij alleen voor mannen open staat is zowel haar
kracht als haar zwakte. Het zou de indruk kunnen wekken dat het belang
van vrouwen in de zoektocht naar de essentiële waarden van het bestaan
ondergeschikt of van minder waarde zou zijn. Uiteraard is dit niet de
reden. Het vrouwelijk aspect is zelfs van essentieel belang. Dit aspect
is echter niet alleen aan de vrouw voorbehouden. De reden is deels
historisch, maar in feite van heel praktische aard.
Het is van belang dat een Vrijmetselaar zich kwetsbaar op durft te stellen en geen behoefte heeft om zich een houding te geven. Dat gaat voor veel mannen in een mannengemeenschap met een hoge mate van geborgenheid gemakkelijker dan in een gemengd gezelschap. Voor deelname aan de Vrijmetselarij is toestemming van de partner overigens een voorwaarde. De van oorsprong ambachtelijke loges kenden ook alleen mannelijke werkers. De daaruit voortgekomen speculatieve Loges hebben deze lijn doorgetrokken.
Is er ook een alternatief voor vrouwen?
Naast de bij de centrale organisatie beschreven alternatieven, bestaat er ook
een nauw aan de methode van de Vrijmetselarij verwante vrouwenorde:
Vita Feminea Textura (het leven van een vrouw als weefster). Ook
hierbij kent men een drietal graden en worden van symbolen en ritualen
gebruik gemaakt. Van deze Orde kunnen alleen vrouwen lid worden. Hier
zijn mannen uitgesloten.
Over praktische zaken
Is speciale kleding vereist?
Voor bijeenkomsten waarbij een ritueel wordt uitgevoerd kleedt men zich
plechtig. Voor onze Loge houdt dat in dat we een rok of smoking
dragen. Een een donker, liefst zwart, kostuum is geen bezwaar.
Naast onderstreping van het plechtige karakter van de bijeenkomst
draagt een uniforme kleding bij aan het wegnemen van onderscheid
waaraan men de maatschappelijk status zou kunnen herkennen. Het gebruik
van zwart en wit is ook symbolisch, omdat daarmee de dualiteit van het
wereldse bestaan wordt onderstreept, zoals dat ook in de zwart/wit
geblokte vloer in de tempel zichtbaar gemaakt is. Voor de bijeenkomsten
in de Voorhof wordt in onze Loge geen specifieke eisen
gesteld; als men maar geen aanstootgevende kleding draagt.
Hoe hoog is de contributie?
Een vast deel van de jaarlijkse contributie wordt door de Loge aan de
centrale organisatie afgedragen. Daarnaast dient zij voor het dekken
van de verenigingskosten, waaronder het huren van de ruimten, waar
gewoonlijk wekelijks bijeengekomen wordt en de aanschaf van bepaalde
attributen. Voor onze Loge ligt de jaarcontributie rond de €300. Deze kosten zijn overigens fiscaal aftrekbaar.
Kan men eens komen kijken?
Ja, dat kan. Onze Loge houdt regelmatig (twee keer per jaar) een
avond voor belangstellenden. Daarbij kunt u met een aantal Vrijmetselaars van
gedachten wisselen, uitvoerig geïnformeerd worden en de Tempel en
Voorhof bezoeken. Hierop volgend kunt u een Open Comparitie, een sterk op een gewone
bijeenkomst lijkende avond meemaken.
Hoeveel tijd kost het lidmaatschap?
Het zoeken naar antwoorden op existentiële vragen vergt tijd. De
Vrijmetselarij kan in deze zoektocht een belangrijke en voor sommigen
een essentiële bijdrage leveren. Dat vergt betrokkenheid, regelmatige
deelname aan de bijeenkomsten en dus tijd. Gewoonlijk komen
Vrijmetselaren wekelijks bijeen. Dat betekent dan een vaste avond per
week die bezet is. Loge Noorderkroon komt ieder maandagavond bijeen (feestdagen uitgesloten).
Deze intensiteit past ook bij het karakter van de werkzaamheden.
Lidmaatschap aan de Vrijmetselarij is dan ook niet vergelijkbaar met
die aan andere verenigingen.
Welke procedure wordt gevolgd om tot het lidmaatschap te kunnen komen?
Men wordt nimmer gevraagd om toe te treden: een belangstellende dient eerst
zelf het initiatief te nemen. Dat kan op diverse manieren; daar is geen
voorschrift voor. Het meest praktische is om contact te zoeken met onze Loge. Adresgegevens zijn op de website te vinden.
De procedure tot een lidmaatschap start door het invullen van
een aanmeldingsformulier. Dit formulier kunt u aanvragen via e-mail of telefoon.
Kandidaten moeten minimaal 18 jaar oud zin. Voor de
allereerste informatie kunt u overigens altijd contact opnemen via e-mail, brief of telefoon. In de meeste gevallen zal een vrijmetselaar
een of meerdere gesprekken met u voeren en wordt samen besloten of de procedure voortgezet wordt. Het aanmeldingsformulier passeert de
Commissie van Onderzoek, die samen met u intensief zal nagaan of de
Vrijmetselarij iets voor u is en of u iets voor de Vrijmetselarij kunt
betekenen. Dat onderzoek verloopt in een aantal stappen, waarin ook
zelfwerkzaamheid verwacht wordt. Zo zal u worden gevraagd een aantal
vragen te beantwoorden en er vindt minimaal één gesprek met de
Commissie van Onderzoek en met de Voorzittend Meester van onze Loge
plaats.
Als iedereen in dit voortraject uw aanmelding steunt, wordt uw
kandidatuur en het verslag van de commissie van Onderzoek in de Loge
aan de orde gesteld. Na stemming en goedkeuring volgt een landelijke
procedure, waarbij uw naam in alle Loges in de lijst van kandidaten
wordt voorgelezen. Vervolgens komt ook het fiat van het Hoofdbestuur en
staat niets, buiten uzelf, een inwijding meer in de weg.
U begrijpt dat de procedure enige tijd in beslag zal nemen en gauw tussen de zes en tien maanden ligt. Dit is voor beide partijen een voordeel. Er worden geen overhaaste beslissingen genomen. Uw deelname is gewoonlijk voor de rest van uw leven en meer dan een gewoon lidmaatschap van een vereniging. Mocht u op enig moment besluiten de procedure te willen stoppen of uw deelname aan de Vrijmetselarij te willen beëindigen, dan bent u daar volkomen vrij in.
Korenlint 2010:
Zaterdag 11 september 2010 Open Monumentendag met koren in het logegebouw. Aanvang 11:00 uur.
Logegebouw: Gedempte Nieuwesloot 153, Alkmaar
Telefoon:
072-533 41 71
072-533 51 18
E-mail:
secretaris.loge265
@vrijmetselarij.nl
De Leerling
